شيخ حسين انصاريان
343
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
[ ياد كن ] دو فرشتهاى را كه همواره از ناحيه خير و از ناحيه شر ، ملازم انسان هستند و همهء اعمالش را دريافت كرده و ضبط مىكنند . * هيچ سخنى را به زبان نمىگويد جز اين كه نزد آن [ براى نوشتن و حفظش ] نگهبانى آماده است . بدون شك خداى منّان قبل از هر كس و بهتر از هر واسطهاى شاهد و ناظر اعمال آدمى است ولى براى تأكيد بيشتر و اطمينان انسان ، مراقبان برترى را قرار داده است . شخص زنديقى از امام صادق عليه السلام پرسيد : علت وجود فرشتگان مأمور ثبت اعمال نيك و ناپسند چيست ؟ در حالى كه ما مىدانيم خداوند دانا به آشكار و نهانهاست و از پنهانترينها هم آگاه است ؟ حضرت فرمود : خداوند با اين كار فرشتگان را به بندگى گرفته و آنان را گواه بر خلق خويش قرار داده است تا بندگان به خاطر همراه بودن فرشتگان با آنان نسبت به طاعت خدا مواظبت بيشترى نشان دهند و از نافرمانى او بيشتر خوددارى كنند . اى بسا بندهاى كه قصد گناه مىكند ، اما به ياد آن دو فرشته موكل بر خود مىافتد و در نتيجه از گناه خوددارى مىورزد و خويشتن را نگه مىدارد ؛ زيرا مىگويد : پروردگارم مرا مىبيند و فرشتگان مراقب من به اين گناه من گواهى خواهند داد . خداوند همچنين از سر لطف و رأفت خود فرشتگان را بر بندگانش گماشته است تا شيطانهاى سركش و حشرات آزار دهنده زمين و بسيارى از آفات و گزندههاى ديگر را به اذن خدا به طورى كه خودشان هم متوجه نشوند ، از ايشان دفع كنند تا آنگاه كه فرمان خداى عزّوجلّ در رسد . « 1 » سعيد بن قيس همدانى گويد : روزى در ميدان جنگ متوجّه مردى شدم كه دو
--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 5 / 323 ، باب 17 ، حديث 10 ؛ الإحتجاج : 2 / 348 .